28 Ağustos 2026 Poliçe Yönetimi 3 dk okuma

Eksik Sigorta ve Aşkın Sigorta Nedir? Sigortacılar İçin Rehber

Kısa cevap: Eksik sigorta, poliçedeki sigorta bedelinin malın gerçek değerinin altında kalmasıdır. Aşkın sigorta ise bedelin gerçek değerin üstünde yazılmasıdır. İkisi de sigortacılıkta sık görülen bedel hatalarıdır; hasar anında kesinti, primin boşa gitmesi veya müşteri tartışması doğurur.

Sigortacı masasında bu konu genelde şöyle gelir: Müşteri “neden tam ödenmedi?” veya “neden bu kadar prim ödüyorum?” der. Cevap çoğu zaman sigorta bedeli satırındadır. Bu yazıda iki kavramı acente dilinde, uydurma oran olmadan anlatıyoruz.

Sigorta bedeli neden bu kadar kritik?

Sigortacılıkta teminat, “ne kadar prim” kadar “ne kadar bedel” ile de ölçülür. Bedel, hasarda şirketin bakacağı üst sınırlardan biridir; yanlış yazılırsa:

Hasar ödemesi beklenenden düşük çıkar (eksik sigorta),
veya prim, gerçek riskin üstünde ödenmiş olur (aşkın sigorta).

Poliçeyi kesen sigortacı, bedeli müşteriyle birlikte netleştirmelidir. “Yuvarlak bir rakam yeter” yaklaşımı, hasar dosyasında geri döner.

Eksik sigorta nedir?

Eksik sigorta, sigorta bedelinin, sigorta değerinin (gerçek değerin) altında kalmasıdır.

Basit örnek mantığı (tutarlar örnektir, tarife değildir): 400.000 TL değerindeki bir riziko 200.000 TL bedelle sigortalanırsa, hasarda şirket çoğu uygulamada orantılı kesinti (eksik sigorta hükümleri) uygulayabilir. Kesin hesap ürün, genel şart ve şirket uygulamasına göre değişir; poliçenin kendi metnine bakmak gerekir.

Acente için pratik anlam: Satışta bedeli düşük tutmak primi düşürür görünür; hasarda müşteri “sigortacı beni eksik yazdı” der. Bunu önlemek, prim pazarlığından daha ucuzdur.

Aşkın sigorta nedir?

Aşkın sigorta, sigorta bedelinin gerçek değerin üstünde yazılmasıdır.

Örnek mantığı: 100.000 TL değerindeki mal 200.000 TL bedelle yazılırsa, hasarda ödeme genelde gerçek zararı / değeri aşmaz; fazla yazılan bedel “daha çok tazminat” demek değildir. Fazla prim ise boşa gitmiş olabilir.

Acente için pratik anlam: Müşteri “bedeli şişireyim, hasarda daha çok alırım” diye düşünebilir. Sigortacılıkta bu beklenti genellikle tutmaz; sigortacı bunu satış anında söylemeli.

İkisini yan yana

	Eksik sigorta	Aşkın sigorta
Bedel	Gerçek değerin altında	Gerçek değerin üstünde
Tipik sonuç	Hasarda orantılı kesinti riski	Fazla prim; ödeme yine değere bağlı
Müşteri cümlesi	“Neden tam ödenmedi?”	“Neden bu kadar prim?”
Sigortacının işi	Bedeli gerçeğe yaklaştırmak	Şişirme bedelin fayda etmediğini anlatmak

Muafiyet ayrı bir konudur: muafiyet “hasarın bir kısmı sigortalıda kalır”; eksik sigorta “bedel yetersiz olduğu için oran kesilir”. Karıştırmayın. Muafiyet için: ilgili yazımız muafiyet-nedir.

Hangi branşlarda sık çıkar?

Sigortacılıkta bedel tartışması özellikle:

Kasko / araç — rayiç, aksesuar, araç değeri,
Konut / işyeri — bina ve muhteviyat bedeli,
Nakliyat / emtia — mal değeri,
Makine kırılması / elektronik cihaz — yeni değer / rayiç ayrımı,

gibi ürünlerde yoğundur. Trafik gibi bazı zorunlu ürünlerde bedel mantığı farklıdır; her branşı aynı kalıba sokmayın.

Sigortacı müşteriye nasıl anlatsın?

Bedeli birlikte netleştirin. “Şu anki değer kabaca ne?” — eksper/şirket tarife aracı varsa onu kullanın; yoksa müşteri beyanını yazılı tutun.
Eksik yazmanın prim “indirimi” olmadığını söyleyin. Düşük prim, hasarda kesinti riskidir.
Aşkın yazmanın daha çok tazminat olmadığını söyleyin.
Poliçe tesliminde bedel satırını gösterin. Kloz ve özel şartlarda bedel/eksik sigorta hükmü varsa işaretleyin.
Klozlar: ilgili yazımız kloz nedir?
Yenilemede bedeli güncelleyin. Enflasyon ve piyasa, geçen yılın bedelini eksik bırakır.

Zeyil ve bedel

Bedel sonradan düzeltilmesi gerekiyorsa bu genelde zeyil ile yapılır; ana poliçeyi silip yeniden yazmak her zaman gerekmez. Zeyilname: Zeyilname nedir?

AcentePlus’ta pratik not

Bedel ve prim satırlarını poliçe kaydında düzenli tutmak, hasar ve müşteri sorusunda dosyayı hızlandırır. PDF’den temel alanları aktarmak için AI destekli poliçe okuma zaman kazandırır; eksik/aşkın yorumu yine sigortacının kontrolüdür, yazılım karar vermez.

Sık sorulanlar

Eksik sigorta nedir?

Sigorta bedelinin, malın gerçek değerinin altında kalmasıdır; hasarda orantılı kesinti gündeme gelebilir.

Aşkın sigorta nedir?

Bedelin gerçek değerin üstünde yazılmasıdır; fazla bedel otomatik daha yüksek tazminat anlamına gelmez.

Prim düşük olsun diye bedeli kısmak doğru mu?

Sigortacılıkta kısa vadede prim düşer; hasarda müşteri ve acente zor durumda kalır. Tavsiye edilmez.

Eksik sigorta ile muafiyet aynı mı?

Hayır. Muafiyet hasarın bir kısmının sigortalıda kalmasıdır; eksik sigorta bedel yetersizliğidir.

Bedeli sonradan düzeltebilir miyim?

Çoğu üründe zeyil ile bedel güncellenebilir; şirket ve ürün kuralına bakın.

Doğru bedel, sigortacının hem müşteri güvenini hem hasar dosyasını korur. Poliçe kayıtlarını tek panelde tutmak için AcentePlus’ı 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz. Kredi kartı gerekmez.

İlgili: Kloz nedir? · Muafiyet nedir? · Zeyilname nedir? · Brüt / net prim